On birinci ayın on birinci gününün on birinci saati 11 Kasım 2008
1918 Fransa, Compiègne’de, Fransız Mareşal Ferdinand Foch’un kompartımanında, İtilaf devletleri ile İttifak devletleri arasında altı saat önce imzalanan ateşkesin, on birinci ayın on birinci gününün on birinci saatinde yürürlüğe girmesiyle, dört yıl, üç ay ve dokuz günlük çarpışmaların arkasından Birinci Dünya Savaşı sona ermişti.
Temmuzda, 42 Amerikan tümeniyle iyice güçlenmiş olan İtilaf orduları, Almanların ilkbahar saldırılarını kontrol altına alıp, sonra da Alman ordusunu Ren’in gerisine iten güçlü karşı saldırılar başlatmıştı.
İtalya, Balkanlar, Filistin, Mezopotamya ve Kafkaslar gibi uzak cephelerde ve denizlerde, savaş haberleri nihayet İtilaf devletlerinin lehineydi.
Almanya için, tüm cephelerden kötü haberler geliyordu. Son haftalarda, Genelkurmay, savaşın kazanılmayacağını kabul etmiş, donanma Kiel’de isyan etmiş ve sokaklarda devrim başlamıştı. Kayser, ateşkesten bir gün önce Hollanda’ya kaçmış ve Reichstag cumhuriyet ilan etmişti. Bu sırada, Almanya’nın tüm müttefikleri -Bulgaristan, Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan- savaşı terk etmişti.
Bütün dünya, ateşkes haberlerini heyecanla karşılaşmıştı. Parisliler bulvarda şarkılar söylüyor ve eğleniyordu. New York’ta 1 milyon insan Broadway’e doluşmuştu. Bütün kutlamalara karşın, savaşın bedeli korkunç ağırdı. 65 milyon insanın seferber edildiği, bunlardan 8.5 milyonun öldüğü, 21 milyonunun yaralandığı ve 8 milyon kişinin savaş esiri olarak tutulduğu tahmin ediliyordu. Ayrıca, 6 milyon sivil ölmüştü.
İnsanlar gibi, kaosun içinde ya da sonucunda, dört imparatorluk hanedanı çökmüştü. Bir imparatorluk mezarlığı kurulsaydı, mezar taşlarında şunları okuyor olacaktık:
Habsburglar 1282-1919
Hohenzollernler 1415-1918
Romanovlar 1613-1917
Osmanlılar 1299-1922
Almanlar için, savaş bitmiş olmasına rağmen kayıplar devam etmişti. 1919 Versailles Antlaşması uyarınca, geniş topraklarından, sömürgelerinden ve korkunç miktardaki savaş matériel’inden vazgeçmek zorunda kalmıştı. Almanlar, barış sürecinden sadece, kendi generallerinin yarattığı Alman ordusunun “cephede yenilmezliği” ve barış masasında kendi sivil hükümeti tarafından sırtından hançerlendiği efsanesini kazandılar. Amerikalı komutan General “Kara Korsan” Pershing’in acı, ama isabetli bir şekilde öngördüğü gibi, “Berlin’de yenildiklerini hiçbir zaman bilemediler. Bu gidişle, her şey yeni baştan tekrarlanacak.”
Tarihte Bugün Başka Neler Oldu?
1855: Danimarkalı filozof Soren Kierkegaard Kopenhag’da öldü • 1868: Fransız ressam Edouard Vuillard Cuiseaux’da doğdu