Sıralama :  A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z -

Tablespaceler

          Her veritabanı, tablespace adı verilen ve biribiriyle ilişkili mantıksal yapıları gruplayan mantıksal depolama birimlerine bölünmüştür. Örneğin, tablespaceler genelde yönetimsel işleri kolaylaştırmak için bütün uygulama nesnelerini birlikte gruplar. Tablespace içindeki tüm mantıksal yapıları fiziksel olarak tutması için bir veya birden fazla datafile yaratılır. Datafileların toplam büyüklüğü, tablespace´in toplam depolama kapasitesini verir. Tablespacelerin toplam depolama kapasitesi, database´in toplam depolama kapasitesini verir.

          Bir tablespace online(erişilebilir) yada offline(erişilemez) olabilir. Tablespaceler, kullanıcıların içindeki veriye ulaşabilmesi için, genelde online durumdadır. Fakat bazı durumlarda veritabanının bir kısmını erişilemez hale getirmek için tablespacelerin bir kısmı offline hale getirilir. Bu birçok yönetimsel işlerin yapılmasını kolaylaştırır.

Fiziksel Veritabanı Yapıları 

          Oracle veritabanında kullanılan fiziksel yapılar şunlardır:

          - Datafilelar : Her Oracle veritabanı bir veya birden fazla fiziksel datafile içerir. Datafilelar bütün veritabanının verisini tutar. Tablo ve indeksler gibi mantıksal yapıların verileri, fiziksel olarak veritabanı için tahsis edilmiş datafilelarda saklanır. Bir datafile ancak bir veritabanı ile ilişkilendirilebilir. İçlerindeki boş yer bittiğinde otomatik olarak büyümelerini sağlayacak şekilde yaratılabilirler. Datafile´lardaki veri normal veritabanı işlemleri sırasında belleğe okunur. Değişikliğe uğramış yada yeni girilen verilerin hemen datafile´lara yazılması gerekmez. Disk erişim sayısını azaltmak ve performansı arttırmak için, verinin bir kısmı bellekte tutulur ve gereken datafile´lara bir kerede yazılır.

          - Redo Log dosyaları : Her Oracle veritabanında iki veya daha fazla redo log dosyası bulunur. Bu redo loglar kümesine genel olarak veritabanının redo logu olarak bilinir. Bir redo log, redo kayıtlarından oluşur. Redo logun ana görevi veri üzerinde yapılan tüm değişikliklerin kaydını tutmaktır. Bir sebepten dolayı bellekteki veriler datafile´lara yazılamazsa, değişiklikler redo loglardan elde edilebilir, yani yapılan iş hiçbir zaman kaybolmaz. Redo logları da içeren bir hata durumu oluşması halinde, redo bilgilerini kurtarmak için Oracle "Multiplexed Redo Log" tutulmasına izin verir. Bunun anlamı bir redo logun aynı anda iki yada daha fazla kopyasının tutulmasıdır. Redo log dosyasındaki bilgiler sadece sistem yada medya hatası nedeniyle datafile´lara yazılamayan verileri kurtarmak için kullanılır. Redo log´daki bilgiler kullanılarak veri kurtarılmasına "Rolling Forward" denir.

          - Kontrol Dosyaları : Her Oracle veritabanının bir kontrol dosyası vardır. Kontrol dosyasında veritabanının fiziksel yapısı ile ilgili bilgileri tutulur. Veritabanı, redo log dosyalarında olduğu gibi kontrol dosyalarının da birden fazla kopyasının tutulmasını desktekler. Kontrol dosyalarında tutulan bilgilerin bazıları veritabanının adı, redo log dosyalarının yerleri ve adları, veritabanın yaratıldığı zamandır. Oracle veritabanı örneğinin her açılışında, kontrol dosyası veritabanı ve redo dosyalarının yerlerinin bulunup veritabanı işlemlerine açılması için kullanılır. Eğer veritabanının fiziksel yapısında bir değişiklik olursa, kontrol dosyası Oracle tarafından otomatik olarak değiştirilir. Kontrol dosyası veritabanının kurtarılmasında da kullanılır.

          - Veri Araçları : Oracle veritabanının altkümesinin başka bir veritabanına taşınması için kullanılabilecek araçlar Export, Import ve SQL*Loader araçlarıdır. Export aracı yazalım ve donanım ayarları birbirinden tamamen farklı, farklı işletim sistemleri üzerinde çalışan veritabanları arasında veri taşımak için kullanılır. Export, nesne tanımlarını ve tablo verilerini Oracle veritabanından çıkarır ve bunu özel bir formatta binary bir dosyaya yazar. Bu dosya, çeşitli taşıma yöntemleriyle başka bir makinaya taşınabilir. İmport aracı, export aracı tarafından yaratılmış olan export dosyasındaki veri nesnelerini, veritabanına aktarmak için kullanılır. Export dosyaları ancak import aracı tarafından okunabilir. İmport sadece export dosyalarını okuyabilir. Eğer elinizde formatı belli bir ASCII veya delimited dosya varsa, bunun içindeki veriyi SQL*Loader aracını kullanarak veritabanına aktarabilirsiniz. SQL*Loader bir çok formattaki dosyayı input olarak alıp, filtereden geçirip, bir seferde birden fazla veritabanı tablosuna yükleme yapabilir. 

Bellek Yapısı ve İşlemleri

          Oracle sunucusu, bellek yapılarını ve işlemlerini veritabanını yönetmek ve erişmek için kullanır. Bütün bellek yapıları, veritabanı sisteminin bulunduğu bilgisayarın ana belleğinde tutulur. İşlemler bilgisayarların belleklerinde çalışan işlerdir. 
          Bu bölümde anlatılacak olan mimari özellikler, Oracle sunucusunun şunları desteklemesini sağlamaktadır: 
          - Çok sayıda kullanıcının aynı anda tek bir veritabanına ulaşmaları 
          - Aynı anda çok sayıda kullanıcının ve uygulamanın bağlandığı bir veritabanının ihtiyaç duyduğu yüksek performans

          Oracle sunucusu bir veritabanı ve bir sunucu örneğinden oluşur. Oracle veritabanının her açılışında, bellekte sistem global alanı (SGA) tahsis edilir ve Oracle arkaplan işlemleri başlatılır. Bu işlemler ve tahsis edilen tampon belleğin birleşimi Oracle örneğini oluşturur.
Bazı donanım mimarileri, veri, uygulama veya aygıtların birçok bilgisayar tarafından paylaşılmasına olanak verir.

Bellek Yapıları

          Oracle, çeşitli işleri tamamlayabilmek için çeşitli bellek yapıları yaratır ve kullanır. Örneğin, çalıştırılacak program kodu ve kullanıcaların paylaşacağı veriler bellek üzerinde saklanır. En temel iki bellek yapısı Sistem Global Alanı ve Program Global Alanı?dır. 

Sistem Global Alanı (SGA) 
          SGA, tek bir Oracle örneğinin ihtiyaç duyduğu veri ve kontrol bilgilerinin tutulduğu paylaşıma açık bellek alandır. Oracle örneği ilk açıldığı sırada tahsis edilir ve kapatılırken sisteme geri verilir. Her örneğin kendine ait bir SGA?sı vardır. Sisteme bağlı olan kullanıcılar SGA?daki bilgiyi paylaşırlar. En iyi performansı sağlaması için SGA?nın ana bellek boyutlarını aşmama koşuluyla olabildiğince büyük olması gerekir. Bu sayede bellekte daha fazla veri tutulabilir, bu da disk okuma yazmasını azaltır. SGA?da tutulan bilgiler tiplerine göre farklı alt bellek yapılarında saklanır. Bu yapılar ve içlerinde tuttukları bilgiler şöyledir:

          - Veritabanı Tampon Önbelleği : İçinde en yakın zamanda kullanılmış olan veri blokları tutulur. Bunun amacı, genelde en yakın zamanda kullanılmış veri blokları aynı zamanda en sık kullanılanlar olduğu için, bu blokları bellekte saklayıp disk okuma yazmasını azaltmaktır.

          - Redo Log Tampon Belleği : Database üzerinde yapılan değişikliklerin kayıtları tutulur. Belli aralıklarla içeriği o anda kullanımda olan ve veritabanının kurtarılmasında kullanılan Redo Log dosyasına aktarılır.

          - Ortak Havuz : Sisteme gönderilmiş olan SQL cümlelerinin parse tree ve çalıştırma planı gibi bilgilerinin tutulduğu, tüm uygulamalar tarafından paylaşılan alandır.

          - Büyük Havuz : Veri yedekleme ve kurtarma, sunucu okuma yazma işlemleri, oturum belleği ve birden fazla veritabanı üzerinde çalışan hareketler(Oracle XA) gibi işlerde kullanmak üzere tahsis edilen opsiyonel bir alandır.  

          - Cümle tanıtıcıları veya Kursörler : Kursör belirli bir cümle için tahsis edilmiş olan bellek için yaratılmış bir göstergedir. Uygulama geliştiriciler kursörleri kullanarak, SQL cümlesinin çalıştırılma aşamalarında daha fazla kontrol sağlayıp uygulama performansını arttırabilirler.  

Program Global Alanı (PGA) 
          PGA, sunucu işlemleri için gereken veri ve kontrol bilgilerini tutmak için tahsis edilen tampon bellektir. Oracle tarafından bir sunucu işlemi başladığında otomatik olarak tahsis edilir. İçinde tutulacak bilgi Oracle konfigürasyonuna bağlıdır.

 Bu yazının tamamı www.oracle.com ´dan alınmıştır