Ameliyat sonrası hangi durumda telaş yapılmamalı?
Özellikle çocuklarda çok sık görülen bademcik problemi, tıp açısından basit bir hastalık olsa da anne ve babalar için sıkıntılı bir süreç. Ancak anne ve babaların sandığı gibi çocuklar bademcikleri alındıktan sonra daha sık hastalanmıyor; doktorunuz uygun gördüyse bademcik ameliyatı yaptırmaktan korkmayın.
Bademcikler, normalde boğazımızın her iki yanında bulunan ve boğaza giren bakteri, virüs cinsi mikropları yakalayarak vücudun mikroplarla savaşmasına yardımcı antikorları üretir.
Bademciklerin mikroplarla karşılaşması ve şişmesi sonucunda gelişen bademcik iltihabı (tonsilit) sürekli veya sık tekrarlayan şekilde sorun olmaya başlarsa doktor tarafından bademciklerin alınması önerilebilir. Geniz eti ise hem yetişkinlik hem çocukluk çağında oldukça sık karşılaşılan bir problem.
Tedavi edilmediği takdirde uyku apnesi, burun tıkanıklığı, yüz ve diş gelişiminde kalıcı bozulmalar, uyku bozukluğuna bağlı öğrenme ve büyüme geriliği gibi sonuçlara yol açabiliyor. Medical Park Behçelievler Hastanesi KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. K. Serkan Orhan, bademcikler ve geniz etiyle ilgili merak edilenleri anlattı:
Bademcik ve geniz eti nedir?
Geniz eti; burnun gerisindeki nasofarenkse (geniz) yerleşen lenfoid dokudur. Bademcikler ise boğazın her iki yanında yerleşen iki adet lenfoid dokudur. Bademcikler ve geniz eti, lenfosit adı verilen ve antikor üretiminde görevli hücreler içermektedir. Özellikle ilk 1 yaş içinde vücut savunması için önemli yapılardır. Bademciklerin önemini ortaya koymak için birçok çalışma yapılmıştır. Günümüzde bademcik ameliyatının vücut savunma sistemi ve sağlık üzerinde olumsuz bir etki yapmadığı bilinmektedir.
En sık hangi yaşlarda sorun yaratır?
Bademcik enfeksiyonlarının sıklığı kreş, anaokulu ve okul çağında artmaktadır. Yirmili yaşlardan sonra sıklığı azalmakla birlikte nadiren kırklı yaşlara kadar devam edebilmektedir.
Ameliyat hangi durumlarda yapılır?
Solunum, yutma ve konuşmayı etkileyecek kadar büyük bademciklerde operasyon öneriyoruz.
Hava yolunda darlığa neden olan bademcikler aynı büyümüş geniz eti gibi horlama ve uyku apnesine sebep olmaktadır. Bu da hayatın ileri evresinde sağlık problemlerine neden olmaktadır. Ayrıca tekrarlayan ve kronik bademcik enfeksiyonu, bademciklerin asimetrik şekilde büyümesi, durdurulamayan bademcik kanaması durumunda da ameliyat şarttır.
Ne zaman önerilmez?
Kanamaya meyilli hastalarda kan tablosunu düzeltmeden bademcik ameliyatı önerilmez. Akut enfeksiyon varlığında yapılan bademcik ameliyatı sonrası kanama riski yüksektir. Bu yüzden akut enfeksiyon düzeldikten sonra ameliyatın yapılması tercih edilir.
Aspirin ve kan sulandırıcı diğer ilaçları kullanan hastalarda bir hafta önceden ilaçlar kesilerek ameliyat yapılabilir. Birçok cerrah gibi biz de bademcik ameliyatını özel durumlar dışında üç yaş ve üzeri çocuklara yapmayı tercih ediyoruz.
Bademcik ameliyatı nasıl yapılır?
Genel anestezi altında operasyon yapılması sıklıkla tercih edilmekle birlikte özel durumlarda sedasyonla lokal anestezi ile de bademcik ameliyatı yapılabilir. Kliniğimizde genel anesteziyi tercih ediyoruz. Dokulara ne kadar az zarar verilirse sonuç da o kadar başarılı olmaktadır. Kansız bademcik ameliyatı olmaz. Bademcik ameliyatı yapılırken bir miktar kanama olacaktır. Asıl amaç bu kanamanın operasyon sırasında kontrol altına alınması ve operasyon sonrası kanamanın önlenmesidir.
AMELiYATIN KOMPLiKASYONLARI
Bademcik ameliyatının komplikasyonları neler?
Anesteziye bağlı riskler: Ciddi problemler oldukça nadirdir.
Kanama: bademcik ameliyatı sonrası en sık karşılaşılan komplikasyondur. Yetişkinlerde daha sık görülür. Ameliyat sonrası erken dönemde olabileceği gibi 5-10 gün sonra da görülebilir. Bu yüzden ameliyat sonrası 10 gün içinde hastalarımıza şehir dışına çıkmamalarını tavsiye ediyoruz.
İnfeksiyon: Ameliyat sonrası bademcik yatağında bakteri kolonizasyonu ve buna bağlı hafif ateş görülebilir. Ciddi infeksiyon nadir olarak görülmektedir.
HASTANEDE HANGİ DURUMDA KALMALI
Çoğunlukla hastalarımızı ameliyat günü akşamı taburcu ediyoruz. Ancak aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçı varsa bir gece yatırmayı tercih ediyoruz;
Hastanın çok uzakta oturması (veya kolay ulaşım imkanının olmaması)
Ameliyat sonrası ağızdan yeterli gıda alamaması
Ameliyat sonrası ciddi bulantı ve kusma
Eşlik eden başka hastalıkların varlığı
HER MEVSİM AMELİYAT YAPILABİLİR
Eskiden yaz aylarında çocuk felci salgınlarının yaygın olmasından dolayı bademcik ameliyatı yapılmazdı. Çocuk felci aşılanma ile neredeyse ortadan kalktığı için günümüzde bademcik ameliyatı her mevsimde yapılabilmektedir.
GENELLİKLE GENİZ ETİ DE ALINIR
Çocukluk çağında bademcik ameliyatı yapılırken geniz eti de alınır. Bademciklerinde sorun olmayan ancak geniz eti büyük olan çocuklarda sadece geniz eti alınmaktadır. Ameliyat sonrası yumuşak ve sıvı gıdalar önerilir. Özellikle meyve suları asidik olduğu ve ağrıya yol açacağı için önerilmemektedir. Bir çok klinikte beslenme broşürleri ameliyat sonrası hastaya verilmektedir.
Ameliyattan sonra bunlar olursa telaşlanmayın
Bademcik ameliyatından sonra aşağıdaki durumlarda telaşlanmayın:
Boğaz ağrısı: Bademcik ameliyatı sonrası boğaz ağrısı sıklıkla büyük çocuklarda ve yetişkin hastalarda sık karşılaşılan bir durumdur. Ameliyat sonrası 5-10 gün içinde gittikçe azalmaktadır.
Kulak ağrısı: Bademcik ameliyatı sonrası kulak ağrısı görülebilir. Bu ağrı boğazdan kaynaklanır ve yansıyan ağrı olarak bilinmektedir.
Ateş: Hafif yükselen ateş olabilir. Parsetamol ile ateş kontrol altına alınabilmektedir.
Bademcik yatağında beyaz plakların görülmesi: Beyaz renkli plaklar ameliyat sonrası 2 hafta boyunca görülebilmektedir. Küçük dil bazen ödemli olarak görülebilir.
Hangi durumda doktorunuzu aramalısınız
Kanama: Hafif sızmalarda buzlu su veya dondurma yararlı olabilir. Eğer kanama devam ediyorsa doktorunuzu arayın ve acil servise başvurun.
Dehidratasyon: Eğer 24 saat boyunca yeterli sıvı alınamadıysa doktorunuzu arayın. Dehidratasyon, az ve konsantre idrar çıkışı ve letarji (uyuşukluk, ilgisizlik) ile kendisini belli eder:
Yüksek ateş: 39 derece ve üstü ateş, öksürük ve solunum güçlüğü durumunda doktorunuzu arayın
