|
El Egzamalari
Eller, dis ortamla sürekli temas kurmamizi saglayan en aktif organlarimizdandir. Dis ortamla olan sürekli iliski, çok çesitli tahris edici ve alerji yapabilecek maddelere dokunmaniza neden olabilir. En sik görülen egzamalar, tahris sonucu ortaya çikan egzamalardir. Bunun en tipik sekli 'ev hanimi egzamasi'dir.
Sürekli olarak suyla temas etmek, sik el yikamak veya çamasir, bulasik yikamak, isin içinde sabun ve deterjan olmasa dahi, tahris edicidir. Bu, derinin dogal nem ve yaginin azalmasina ve kuruyup çatlamasina neden olur. Sabunlarin ve deterjanlarin güçlü yag eritici özellikleri eklendiginde bu sonuç kaçinilmazdir. Deri, uzun süre bu saldirilara, belirti vermeden, dayanabilir. Bir esik noktasi asildiktan sonra deride; kuruma, çatlama, soyulma, sizlama gibi sikayetler görülür ve bundan sonra en küçük bir temasta yinelenir. Solak olan kisiler disinda baslangiç, genellikle sag el bas ve isaret parmaklarindan olur.
Zaman geçtikçe ve kosullar ayni sekilde sürdükçe, diger parmaklar ve avuç içine, bir yandan da diger ele yayilir. Hem görüntü olarak kötüdür, hem de hasta eliyle bir seylere dokundugunda rahatsiz olur. Ayrica, bu çatlaklardan mikrop kapma tehlikesi de vardir. Buna ek olarak da, normalde avuç içi derisi kalin oldugu için geçemeyen, alerji yapici maddeler daha kolay geçebilir ve reaksiyona neden olabilirler.
Ev kadinlarinin çogunda görülen bu olay, suyla ugrasan diger mesleklerde de görülebilir. En saglikli korunma yolu, suyla ve diger tahris edicilerle temasi azaltmaktir. Is yapmak zorunda olundugunda, içi pamuklu, disi naylon eldiven giymek iyi bir korunma yoludur. Fakat bu da terlemeye yol açtigi için; yarim saat çalismanin sonunda, eldiven çikarilarak, on dakikalik bir ara verilmesinde yarar vardir. Ayrica, her el yikamanin sonunda, derinin nemini korumak ve yumusak, elastik kivamda kalmasini saglamak için, bir el kremi kullanmak gerekir. Bunlar, hastaligin baslamasini önlemek veya düzeldikten sonra korumak için kullanilirlar, baslamis bir egzamada tedavi edici etkileri yoktur. Bu gibi durumlarda, kesinlikle bir deri hastaliklari uzmaninin tedaviyi düzenlemesi gerekir. Ise baslamadan önce ellere sürülen ve hafif tahris edicilerden koruyan bazi maddeler, eldiven kullanamayanlarda az da olsa yardimci olabilir, fakat tam koruma saglamazlar.
Ellerin, dis ortamla sürekli temas ettigi maddeler arasinda, çok güçlü alerji yapici maddeler de bulunabilir. Bu gibi durumlarda; avuç içleri degil, el üstleri ve parmak aralari daha çok etkilenir. Bu tip egzamalar, daha çok mesleklere bagli olarak temas edilen özel maddelerle ortaya çikar. En tipik örnekleri: Insaat isçileri, fayansçilar gibi mesleklerde çimentoya; berberlerde saç boyalarina ve saglik çalisanlarinda eldivenlerin ana maddesi olan latekse bagli olan egzamalardir.
Eger eller sürekli su ve tahris edici maddelerle temasta ise, hasar gören deride alerji yapicilarin yerlesmesi daha kolay olur ve bu tür egzamanin ortaya çikmasi da kolaylasir. Bunlarin baslangiç dönemleri; ani olarak ortaya çikan, çok kasintili, kizarik, sulantili belirtiler halindedir ve kisiyi çok korkutabilir.
Hastaliga neden olan maddeyle yeniden temas olmazsa, yaklasik olarak 10 - 15 gün içerisinde egzama gerileyebilir. Sik sik duzelip, yinelerse olay sürekli bir hal alir; deri sert, kalin, kasintilidir ve her atakta kizarma ve sulanmalar buna eklenir. Bir deri hastaliklari uzmani denetiminde ilk asamalar kolayca denetim altina alinabilir ve müzminlesmis olan durumlar, biraz daha inatçi olmakla birlikte, tedaviye iyi yanit verir. Önemli olan, yinelemeleri öneleyebilmektir. Örneklerdeki gibi durumlarda egzamayla süpheli madde iliskisi çok nettir, fakat her zaman böyle kolay görünmeyebilir. Süpheli durumlarda, özel deri testleriyle, süpheli madde saptanmaya çalisilir. Süpheli madde her zaman saptanamayabilir, saptansa bile bu maddeye karsi tolerans gelistirilmez, tek yapilacak sey bu maddeden uzak kalmaktir. Ayrica, bu alerji yapan maddelere karsi direnci artirabilmek için ; elin suyla temasini normal ölçülerde tutmak gerekir. Yikamalardan sonra el kremi kullanarak ellerin nem ve elastikiyetini korumak ve süpheli maddelerle is yapilmasi gerektiginde, eldiven kullanmak yararli olur. Bunlarin disinda ellerin su kabarciklari ile seyreden, nedeni bilinmeyen mevsimsel egzamalari (dizidroz) ve özellikle avuç içlerinde nedensiz kasinti ve sertlesmeyle seyreden, daha çok da sikinti ve gerginlige baglanan, egzama tipleri vardir. Bu tip egzamalar birçok hastaligi taklit edebilirler. Bunlarin tanilari ve tedavileri, kesinlikle bir deri hastaliklari uzmani tarafindan yapilmalidir
|
 |
