|
Besin Alerjileri Tarifi
Alerjen adı verilen maddelerin alınmasını takiben ortaya çıkan ve etkilenen vücut bölgesine göre belirtiler oluşmasına “alerjik reaksiyon” adı verilir. Besinlerle oluşan alerjik reaksiyonlar genellikle besinlerin alınmasını takiben birkaç saniye ile saatler arasında değişen zaman içinde ortaya çıkar.
Besinin alınmasından sonra nefes darlığı, dudaklar ve dilde şişme, yüzde ve vücutta kızarma olması en çok korkulan alerjik reaksiyon olan anafilaksinin belirtleridir. Daha uzun zaman sonra ortaya çıkan kaşıntı, kızarıklık ve şişlikler ise “ ürtiker ve anjioödemin” belirtileridir.
Bulantı, ishal, kusma, yorgunluk gibi semptomlar besin alerjisini işaret edebilir.
Besinlerle oluşan her reaksiyon alerjik değildir. Örneğin bazı besin katkı maddeleri ile ortaya çıkan(mesela sülfitlerle) reaksiyonların belirtileri alerjik reaksiyonlara benzese de bunlar alerji ile ilişkili değildir.
Besin alerjenleri
Çocukluk döneminde en çok alerji yapan besin maddeleri süt, yumurta, çilek, muz kabuklu kuru yemişler, balık ve diğer deniz ürünleridir. Bunlar içinde de özellikle süt erken çocukluk döneminde alınmasından dolayı ayrı bir yer tutar. Süt ile oluşan başka bir reaksiyon da laktoz intoleransı adını verdiğimiz durumdur. Bu durum süt içinde bulunan ve “ laktoz” adı verilen bir şeker molekülünün parçalanması için gereken “Laktaz” enziminin barsaklarda bulunmaması veya az bulunması sonucu oluşur.
Besin Alerjilerinin Belirtileri Nelerdir?
Deri belirtileri:
Kızarıklık
Kaşıntı
Egzama
Kabarıklık
Sindirim sisteminde:
Dudaklar ve dilde şişme
Bulantı
Kusma
İshal veya kabızlık
Karın ağrısı-aşırı gaz çıkarma
Solunum sisteminde;
Burun da kaşıntı
Burunda tıkanıklık
Aksırma
Burun akıntısı
Öksürük
Hırıltılı solunum
Nefes almada zorlanma
Besin alerjilerinin tanısı nasıl yapılır?
Tam bir tanı için yapılan testler arasında besin kaydı tutmak çok önemlidir. Bir yiyecek günlüğü tutmak ve aldığınız tüm yüyecekleri ve ilaçları yazmanız gerekir. Tek başına günlük ya da kayıt tutma yiyecek ve belirti arasındaki sebep- sonuç ilişkisini açıklamaz. Tanı için deri testleri ve kanda şüpehli besinlere karşı antikor bakılması çok yardımcı olur
 Bazı durumlarda besinin diyetten tamamen çıkarılması(eliminasyon diyeti) gerekebilir.
Basit eliminasyon diyetleri
Belirli bir besin veya besinler(süt, yumurta, buğday vb..)sorumlu olabilir. Hastaya bu besini ya da besinleri içermeyen diyetler verilir. Örneğin inek sütü alerjisi olan çocuğa süt ve süt türevleri içeren tüm besinler diyetten çıkartılır.
Çoklu eliminasyon diyetleri
Eğer basit eliminasyon diyetinde alerjiye neden olan besin anlaşılmıyorsa daha karmaşık bir eliminasyon diyeti uygulanır. Çoklu eliminasyon diyetleri iki aşamada incelenir.
-Başlangıçta besin alerjisini oluşturabilecek büyük bir grup diyetten çıkartılır ve belli bir süre sonra bu besinler diyete tek tek eklenir.
-Çok sayıda besin diyetten yavaş yavaş çıkartılır.
Nasıl Bir Test?
Farklı testler besin alerjilerinin tanısının konmasında yardımcıdır, sonuçlara göre tanı doğrulanır ya da değişir.
-Delme testinde seyreltilmiş besin özütlerinden çok az bir kısmı deri içine verilir. Eğer deride kızarıklık ve kabarma olursa besin alerjisi olabilir.
-Kan testlerinde antikorlar(karşıt maddeler) kontrol edilir. Bir alerjenle karşılaştığında vücut buna karşı antikor oluşturur. Bu antikorlar ELISA veya RAST testleri ile saptanabilir.
-Bunun yanında daha başka karmaşık testler de mevcuttur.
Besin alerjileri ile başa çıkmanın yolları
-Kendinizce tanı koymayın bu sizin veya çocuğunuzun büyüme ve gelişimi için çok önemli bir besinden mahrum kalmasına neden olabilir.
-Besin alerjisinin tanısında ve tedavisinde uzmanlardan yardım alın.
-Diyetisyen yardımı ile hangi besin yerine neyi seçebileceğinizi ya da dengeli bir beslenme için neler yapabileceğinizi öğrenin.
-Diyetle besin alerjilerinin kontrolünde yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmelidir, diyette alerjiye neden olabilecek besinlerin mümkün olduğunca kullanılmaması ve bu besinlerin yerine geçebilecek besinlerin aileye ve çocuğa öğretilmesi gerekmektedir.
-Etiket bilgisi okuma alışkanlığı kazanın (içindeki maddeler, üretim ve son kullanma tarihi).
-Yemek yapımında değişik yollar, değişik lezzetler deneyin.
Diyetisyen Dilem İrkin
International Hospital
Diyetisyen Dilem İrkin
 Yazdir
|
 |
Arkadaşınıza gönderin
