 |
|
 |
|
Henrik Ibsen çağdaş tiyatronun kurucularından
![]()
 Henrik Ibsen -
Henrik İbsen (1828 - 1906) `Eleştirel gerçekçi` edebiyat anlayışının tiyatrodaki öncüsü, çağdaş tiyatronun kurucularından, Norveçli oyun yazarı ve şair.
Mali bunalıma düşmüş Norveçli bir tüccarın oğlu olan İbsen, Kristiana`ya girerek üniversite adayları için düzenlenen eğitim kurslarına katılır. İlk oyunu Catiliana`yı 1850`de yazar. 1851`de Bergen`de Den Nationale Scene`ye Sahne Ozanı olarak atandıktan sonra oyun yazarlığı daha ağırlık kazanır. 188 oyunun sahnelenmesinde yer alır. Norveç Tiyatrosu`nun sanat yönetmeni olur. Tiyatro iflas edince maddi güçlükler yaşar ve kendisine yardım bağlanması için Meclis`e başvurur. 1863`te Norveç`te Kristiana Tiyatrosu`nda sanat danışmanı olur; burs için yine hükümete başvurduğunda kendisine "burs değil, iyi bir dayak gerektiği" yanıtını alır. Tatlı İsteyenler adlı oyunun başarı kazanması üzerine hükümet yurt dışına geziye gidebilmesi için kendisine bu sefer mali yardımda bulunur. Dönemin en ünlü yazarı Bjornson`dan mali destek görerek 1864`te İtalya`ya gider ve zaman zaman Norveç`e dönse de 27 yıl yurt dışında kalır.
Batı tiyatrosu üstünde derin etkiler bırakan ve dram sanatının en büyük ustalarından sayılan İbsen, kendi konumunu şu sözlerle yansıtır:
"Yeni bir evrenin yaratılışına katkısı olanların başında geldiğim söyleniyor. Bense, tam tersine, yaşadığımız çağın birçok nedenden ötürü ancak bir takım yeni şeyler doğurabilecek, sona ermiş bir çağ olarak nitelenebileceğine inanıyorum. "
19. yüzyılın diğer büyük oyun yazarları gibi romantik, bireyci ve anarşist bir dünya görüşünün etkisinde yapıtlar vermiş olan İbsen, yazdığı eleştirel gerçekçi oyunlarda toplum bireylerinin yanılsamalarını, nevrotik ve ruhsal çalkantılarını açığa sermiş; bireyin boşa çıkan yaşam uğraşını, toplumun dış yüzü ile iç yüzü arasındaki karşıtlığın yol açtığı çelişkilerin üstesinden gelemeyişini irdelemiştir.
Başlıca eserleri
Peer Gynt (1867)
Nora, Bir Bebek Evi (1879)
Hortlaklar (1881)
Bir Halk Düşmanı (1882)
Yaban Ördeği (1884)
Denizden Gelen Kadın (1888)
Hedda Gabler (1890)
John Gabriel Borkman (1896)
Biz Ölüler Uyanınca (1899)
Okumalar
Güntekin, Reşat Nuri (1934) İbsen Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Kanaat Kütüphanesi.
Güvemli, Zahir (1954) İbsen. İstanbul: Varlık Yayınevi. -
|
 |
 |
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
Ekleyen
|
: BAHAR |
|
Okunma Sayısı |
:
149 |
|
Eklenme Tarihi |
:
4 Nisan 2008, Cuma |
|
SONRAKI |
:
Sakıp Sabancı
|
|
|
|
|
|
|
|
|
