 |
|
 |
|
80 ler MODDA
"You`ve Got The Look!"
Büyük vatkalar, bile?e do?ru daralan plili pantolonlar ve mini etekler... 80`ler! Modaya damgas?n? vuran o unutulmaz dönem...
80`ler! Modaya damgas?n?, çok a??r bir biçimde vuran o dönem. Bu önemli dönemin ilk yaz?na gözlerimi açm??t?m ben. Döneme uygun bir biçimde rükü? bir bebek ve ard?ndan rükü? bir k?z çocu?u olma riskim fazlayd? ama annemin tarz? sayesinde bundan kurtuldum!
Prince’in `You’ve Got The Look` ?ark?s?ndaki gibi herkes saplant?l? bir biçimde nas?l göründü?üyle ilgileniyordu. Herkes kusursuz olmal?yd?- ya superman ya da superwoman! 70`lerin hippi ve punklar?n?n ard?ndan çok farkl? görüntülerdi bunlar…
"Ba?ar?" herkes için en önemli hedefti ve d?? görünü? birçok ki?iye göre ba?ar?ya götüren en önemli anahtard?. Büyük vatkalar, bile?e do?ru daralan plili pantolonlar ve mini etekler ‘cool’ olmak için yeterdi! (Hayal meyal hat?rlad???m) Miami Vice dizisindeki gibi herkes güçlü, zengin, ve güzel olmal?yd?!
Erkekler ve kad?nlar aras?ndaki farklar?n ise iyice yok olmaya ba?lad??? bir dönemdi ayr?ca 80ler.. Genç profesyonellerin ‘yuppie’ ismiyle an?ld??? bu y?llarda kad?nlar erkeklerin giydi?i tarzda tak?m elbiseler giymeye ba?lad?lar. En me?hur "yuppie" ise hiç ?üphesiz bir zamanlar dad?l?k yapm?? olan Lady Diana Spencer’d?.
Duran Duran, The Human League ve Spandau Ballet gibi pop gruplar?, kendilerine atfedilen ‘Yeni Romantikler’ isimleriyle ve desenli beyaz gömlekleri, brokar ku?aklar?, boyunlar?na ba?lad?klar? saten e?arplar? ve farkl? makyajlar?yla yepyeni bir ak?m ba?latt?lar. ‘Punk’?n yarat?c?s? Vivienne Westwood da bu ak?m? takip etmi?ti. Di?er bir tarafta ‘Joy Division’ ve ‘The Smiths’ gibi müzik gruplar? klasik 50’lerin k?yafetleriyle olu?turduklar? stilleriyle adeta ‘büyük vatkal?’ Amerikan tarz?na bir reaksiyon gösteriyorlard?. ?simlerini bile ?ngiltere’nin en yayg?n soyad? olan ‘The Smiths’ koymalar?n?n sebebi ‘normal ve basit’ olmaya kar?? olan isteklerinden kaynaklan?yordu.
1981 y?l?nda üç Japon tasar?mc? – Issey Miyaki, Yohji Yamamoto ve Comme Des Garçons markas?yla Rei Kawakubo- Paris’te ilk kez koleksiyonlar?n? sundular. Üçü de ayn? ya?larda olduklar?ndan sava?tan sonra Japonya’daki köklü de?i?ikliklerden çok fazla etkilenmi?lerdi ve bu yüzden koleksiyonlar? Avrupa’daki tasar?mc?lardan çok farkl?yd?. Öncelikle hepsi siyaht?. Siyah giyinmenin ‘cool’ ve modern kabul edilmesi 1981 y?l?nda bu ?ekilde gerçekle?mi?ti. Bunun yan? s?ra bir di?er yenilik de k?yafetlerin kesimleri ve kuma?lar?yd?. Kawakubo çok farkl? dokular? bir araya getirerek yeni kuma?lar yaratt?. Hatta `82 koleksiyonunda sundu?u örme grubu çok özel bir teknikle tasarlanm?? deliklerle dolu örmelerden olu?uyordu. D??ardan bak?ld???nda güve yemi? gibi görünen bu k?yafetler için Kawakubo aylarca farkl? denemeler yapm??t?. Ayr?ca bir ?eyi hat?rlatmak istiyorum; o y?llarda Kawakubo 40 ya??nda ve tek kelime Frans?zca ve ?ngilizce bilmeyen Japon bir kad?nd?…Erkeklerin bask?n oldu?u Japon toplumunda çekti?i s?k?nt?lara bir tepki olarak yaratt??? markan?n ad?n? ‘Commes Des Garçons’ (T?pk? Erkekler Gibi) koydu.
Tak?larda da, adeta Versace’nin barok tarz?na bir tepki olarak, daha sade bir stil geli?meye ba?lam??t?. Ettore Sottsass ve Giampaolo Babetto gibi endüstri tasar?mc?lar? ve Arnaldo Pomodoro gibi heykelt?ra?lar Japon tasar?mc?lar gibi sade geometrik ?ekillerle çal??maya ba?lad?lar.
80’lerin en önemli moda tasar?mc?lar?ndan biri Gianni Versace’ydi. Genny, Alma, Callaghan ve Complice gibi ?talyan firmalar?nda çal??t?ktan sonra 1978 y?l?nda Milano’da Via Della Spiga’da ilk buti?ini açt?. Renkli tasar?mlar?, pahal? kuma?lar? ve birçok kontrast materyali tek bir tasar?mda kullanmas?yla 80’lerde herkesin dikkatini çekti. Versace, sadece kad?n, erkek, çocuk giyiminde de?il ayn? zamanda, aksesuar ve ev dekorasyonunda da çok önemli bir isim oldu. Hatta Versace taraf?ndan dekore edilmi? bir oteller zinciri bile kurdu.. Versace’nin ideali bir k?yafetten bir barda?a, herkese Versace hayat tarz?n? anlatmakt?. Çünkü ona göre bu yaln?zca bir marka de?il, bir ya?am tarz?yd?. Alt?n ba?l? medusa ise onun her yere att??? imzas?yd? adeta.
Versace gibi bir imparatorluk kuran bir ba?ka ?talyan tasar?mc? ise Giorgio Armani’ydi. Armani’nin tarz? Versace’nin aksine oldukça sade bir ??kl?kt?. Kulland??? renkler de yine ‘non colour’ denilen griler, siyahlar ve kahverengilerdi. Armani’nin en sevdi?i renk ise kendisinin ‘greige’ diye adland?rd??? gri ve bejin bir kar???m?yd?.
Armani de kendine amblem olarak kartal? seçmi?ti. Tasar?mlar?n? ise zeki ve ba??ms?z kad?nlar için yapt???n? söylüyordu. Birçok insan için Armani adeta bir güvenceydi. ?nsanlar ‘E?er bütün gardrobum Armani olursa, asla hata yapmam!’ diye dü?ünüyordu.
Richard Gere, ba?rol oynad??? ‘American Gigolo’ filminde Armani tak?m elbiseleriyle her zaman ??k ve kendine oldukça güvenen bir erkek profili çiziyordu. Hatta Armani’den o kadar etkilenmi?ti ki ‘Bu filmde ba?rol oyuncusu ben miyim yoksa Armani tak?m elbiseler mi?’ demi?ti.
Modan?n sürekli etkile?im içinde oldu?u bir di?er sektör her zaman için müzik sektörü olmu?tur. 80’lere damgas?n? vuran isim hiç ?üphesiz Madonna’yd?. Madonna kariyerine 70’lerin sonlar?nda modellik yaparak ve çe?itli müzik gruplar?nda solistlik yaparak ba?lam??t?. Atlantik’in di?er taraf?nda ‘Yeni Romantikler’ kendi tarzlar?nda devam ederken, New York’ta ‘Hip Hop’ ve Madonna’n?n tarz? olan ‘Pop’ müzik geli?meye ba?lam??t?. Madonna onlardan ald??? birtak?m detaylar? siyah deri motosiklet ceketiyle birle?tirip kendi tarz?n? olu?turmu?tu. Hatta eskitilmi? ve y?rt?k k?yafetlerle danteli birlikte kullanabilecek kadar ayk?r? bir tarz? vard?. ?lerleyen y?llarda Madonna’y? giydiren tasar?mc?lardan biri Jean Paul Gaultier oldu.
Gaultier ayn? Madonna gibi sürekli insanlar? ?a??rtan tasar?mlar yapt?. Ama seksi Frans?z görüntüsü onun tarz?n?n en göz al?c? noktas?yd?.. 80’lerde ‘aerobic yapan kad?n furyas?’ Gaultier’in tasarlad??? bodylerden vazgeçemiyordu.
Madonna’yla sürekli birlikte olan bir ba?ka tasar?mc? ise genç Grafiti sanatç?s? Keith Haring’di. Picasso ve Miro’dan ilham ald???n? söyleyen Haring’in eserleri New York’un her taraf?nda insanlar? hayran b?rak?yordu. Çok k?sa bir süre sonra resimleri kartpostallara, galerilere ve hatta saatlere ta??nd?. 1985 ve 86 y?llar?nda Haring, Swatch için özel bir seri tasarlad?. Swatch, 80’lerin ba??nda ucuz, renkli ve e?lenceli saatler yapma ideolojisiyle oldukça ünlü olmu?tu. Benim de küçücük bir çocukken Paris’te görür görmez etkilendi?im ve bugün bile saklad???m ilk Swatch’?m içinden çarklar? görünen rengarenk bir saatti.
??te 80’ler - moda anlam?nda en rükü? ve çirkin y?llar oldu?u söylense de- bugüne birçok iz b?rakt?. O y?llar e?lenme ve hayal kurma zaman?yd?! Bir taraftan moda imparatorluklar? kurulurken di?er taraftan çok büyük kay?plar oldu. T?pk? o dönemlerin ünlü dizisi ‘Dynasty’den bir bölüm gibi!.
|
 |
 |
|
 |
|
|
