|
Do?um Sonras? Deprasyon Uyar?s?
Do?um Sonras? Deprasyon Uyar?s?
Do?um yapan kad?nlar?n yüzde 80`inde yorgunluk ve gerginlik hissiyle kendini gösteren depresyon, yeni annelerin yüzde 10`unda ciddi bir durum al?yor. Bu durumdaki anneler, günlük ya?am?n getirileriyle ba?a ç?kmakta her geçen gün biraz daha zorlanabiliyor; anksiyete, korku ve umutsuzluk hissedebiliyorlar. Baz? anneler ise, Panik Atak geçirebiliyor veya çok gergin ve al?ngan olabiliyorlar. Ayr?ca i?tahlar?nda ve uyku düzenlerinde de de?i?iklik görülebiliyor.
Yeni do?um yapm?? annelerin yakla??k yüzde 80`inde hafif derecede çökkünlük, anksiyete ve gerginlik hissi ortaya ç?k?yor. Ayr?ca çok yorgun ve bitkin olmalar?na ra?men uyuma ve dinlenme zorlu?u çekiyorlar. Bu tür depresyon durumu sadece birkaç saat veya birkaç gün sürerken, daha sonra kendili?inden geçiyor. Ancak annelerin yakla??k yüzde 10` unu etkileyen bu üzüntülü ruh halinin daha a??r ve ciddi bir durum almas? Post-Natal Depresyon (PND) olarak adland?r?lmakta. ?lk haftalarda ya da aylarda ba?layan PND`nin ilk 12 ay içerisinde ya?anmas? mümkün.
PND hakk?nda bilgi veren Memorial Hastanesi`nden Klinik Psikolog Asl?han Tokgöz, bu rahats?zl???n ?iddetinin hafif ve k?sa süreliden çok a??r ve uzun süreliye kadar de?i?iklik gösterdi?inin alt?n? çiziyor.
BAZEN PROFESYONEL YARDIM GEREKEB?L?R
Birçok kad?n için bu durum geçici olabilirken baz? kad?nlar?n profesyonel yard?ma ihtiyaç duyabildi?ini belirten Tokgöz, PND`nin ilk hamilelik ve ilk do?umdan sonra daha s?k görüldü?ünü kaydediyor. Her on anneden birinin PND geçirdi?ini vurgulayan Tokgöz, belirtilerle ilgili ?u bilgileri veriyor:
"PND`nin belirtileri ?iddetine ba?l?d?r. Bu durumdaki ki?i günlük ya?am?n getirileriyle ba?a ç?kmakta her geçen gün biraz daha zorlanabilir. Bu anneler anksiyete, korku ve umutsuzluk hissedebilirler. Baz? anneler ise Panik Atak geçirebilirler veya çok gergin ve al?ngan olabilirler. Ayr?ca i?tahlar?nda ve uyku düzenlerinde de de?i?iklik olabilir. Nadir de olsa çok a??r durumlarda psikotik bozukluklar ortaya ç?kabilir. Böyle bir durumdaki anne günlük ya?am?n? sürdürmekte zorlan?r, dü?üncelerinde ve davran??lar?nda anormallikler görülebilir. Çok a??r durumlarda kendisine, bebe?ine ya da ba?kalar?na zarar verme dü?üncelerine sahip olabilir." Tokgöz, PND`nin di?er belirtilerini ise ?öyle s?ral?yor:
"Öz güvende azalma, suçluluk duygusu hissetme, olumsuz dü?ünceler, hayat?n anlam?n? yitirme, zorluklarla ba?a ç?kamama hissi, sinirlilik ve a?lamakl? olma, uyumakta zorlanma, cinsel isteksizlik, i?tah bozuklu?u, konsantrasyon bozuklu?u ve unutkanl?k."
F?Z?KSEL, DUYGUSAL VE SOSYAL DE????MLER ETK?L?
PND` ye sebep olan faktörler tam olarak bilinmemekle birlikte yap?lan ara?t?rmalar?n fiziksel, duygusal ve sosyal de?i?imlerin rol oynad???n? gösterdi?ini belirten Tokgöz, fiziksel de?i?ikliklerle ilgili ?u aç?klamay? getiriyor:
"En kolay do?um bile bir kad?n vücudu için çok a??r bir olayd?r. Ayr?ca hamilelik hormonlar?n?n birden dü?mesi beyindeki kimyasal maddelerin düzenini etkiler. Bunlara ek olarak düzensiz ve yetersiz uyku ve fiziksel yorgunluk da depresyonun olu?mas?na neden olur."
Tokgöz, duygusal de?i?iklikleri ise ?öyle özetliyor:
"Annelik rolüne al??mak zordur. Yeni anne bebekle sürekli olarak ilgilenmek ve tüm ihtiyaçlar?n? kar??lamak zorundad?r. Bu ili?ki yap?sal olarak e?iyle kurmu? oldu?u ili?kiden çok farkl?d?r. Buna ek olarak ba??ms?zl???n? yitirir. Bu tür de?i?iklikler en iyi zamanlarda bile zorlukla kar??lanabilir ki do?um sonras?nda fiziksel olarak kendisini yenilemeye çal??an ve uykusuz kalan anne için çok daha zordur."
Sosyal de?i?ikliklerin anne üzerindeki etkisine de de?inen Tokgöz; "Arkada?lar?yla eski s?kl?kta görü?mekte zorlanabilir ve bu durumdan dolay? yaln?zl?k hissi ya?ayabilir. Çal??an kad?n ise yine i? ortam?ndan ve i? arkada?lar?ndan ayr?lm??t?r ve kendisini bo?lukta hissedebilir. Ayr?ca bir maa?la geçinmekte zorluk ya?anabilir" diyor.
PND GEÇ?REN ANNE `KÖTÜ ANNE` DE??LD?R
PND geçiren annenin kendisini çevresindeki herkesten soyutlayabildi?ini hatta bebe?inden bile uzak durabildi?ini belirten Tokgöz; "Bu durum depresyonun belirtilerindendir. Kad?n?n `kötü anne` oldu?unu göstermez. Baz? ki?iler `Anne ile çocuk aras?ndaki duygusal ba?, do?umdan hemen sonra olu?mal?. Yoksa bir daha hiç olu?maz` diye dü?ünür. Bu kesinlikle do?ru de?ildir. Anne ile çocuk aras?ndaki duygusal ba? devam eden bir süreçtir. Depresyon ortadan kalkt???nda annelik duygular? ya?an?r ve anne çocu?una ba?lan?r. Bu süre içerisinde ailesinin ve arkada?lar?n?n yard?m?na ihtiyaç duyabilir" aç?klamas?nda bulunuyor. Aileden ve arkada?lardan gelecek olan her türlü yard?m?n annenin bu dönemi daha çabuk ve kolay atlatmas?na katk?da bulunaca??n?n alt?n? çizen Tokgöz, özellikle de e?in anlay??l? ve payla??mc? olmas?n?n durumun daha hafif geçmesini sa?lad???n? söylüyor. Duygu ve dü?üncelerini yak?nlar?yla payla?man?n da önemli rol oynad???n? vurgulayan Tokgöz, ayr?ca profesyonel yard?ma da ihtiyaç duyabilece?ini belirtiyor. PND`nin a??r oldu?u durumlarda hekim kontrolünde antidepresan ilaçlar al?nabilece?ini ifade eden Tokgöz, son olarak, "Unutulmamas? gereken ?ey, PND kal?c? de?ildir. Zamanla kendili?inden yok olabilece?i gibi, baz? durumlarda tedavi gerekebilir. PND`ye yakalanmak bizim elimizde de?ildir ama yard?m almak ve yard?mc? olmak bizim elimizdedir" hat?rlatmas?nda bulunuyor.
iha
|
 |
