|
Yo?un Stres Erken Do?umu Tetikliyor
Uzmanlar, hamilelik sürecinin, ya?am kavgas? içinde pek çok zorluk ya?ayan kad?na yeni stresler ekledi?ini belirtirken, stresin, hamilelik döneminde görülen baz? gebelik komplikasyonlar?n?n da sebebi olabilece?ini kaydetti.
Hamilelik döneminde hamile kad?n?n vücudunda, duygular?nda ve ya?am tarz?nda de?i?iklikler meydana geldi?ini belirten uzmanlar, ya?anan stresin, anne aday?n?n davran?? ve al??kanl?klar?n?n de?i?mesine neden olarak erken do?um ve dü?ük do?um kilosuna yol açabilece?ini söyledi. Özellikle yüksek oranda stres ya?ayan bir kad?n?n, sa?l?kl? ya?am ko?ullar?na dikkat etmeyerek, yeterli ve düzgün beslenmeyerek ve hatta alkol ve sigara gibi hamilelik üzerinde olumsuz etkileri oldu?u kan?tlanm?? al??kanl?klar edinebilece?ine dikkat çeken uzmanlar, bu al??kanl?klar?n sadece erken do?um ve dü?ük do?um a??rl???na de?il, bebekte baz? yap?sal anomalilere de yol açabilece?inin alt?n? çizdi. Kad?n Hastal?klar? ve Do?um Uzman? Opr. Dr. Alper Mumcu, tüm bunlar?n?n yan?nda stresin her zaman san?ld??? kadar kötü olmad???n? ifade ederek, "Uygun ?ekilde üzerine gidildi?i taktirde stres insanlara ya?am mücadelesinde heves ve güç verebilir.
Stres kaynaklar?yla ba? edebildi?ini dü?ünen insan (buna hamile kad?nlar da dahildir), kendini enerjik ve güçlü hisseder. Böyle bir kad?n, ev ve i? hayat?nda üzerine dü?en görevleri daha kolayl?kla yerine getirebilir ve stresten kaynaklanan sa?l?k sorunlar?na daha az maruz kal?r" ?eklinde konu?tu. Stresin, rahats?z edici boyutlara ula?t???nda bütün insanlarda oldu?u gibi hamile bir kad?nda da zararl? olaca??n? aç?klayan Opr. Dr. Alper Mumcu, a??r? stresin k?sa dönemde halsizlik, yorgunluk, uykusuzluk, anksiyete, i?tahta artma ya da azalma, ba? ve s?rt a?r?lar?na yol açabilece?inin de alt?n? çizdi.
BEBE??N SA?LIK DURUMU ANNEY? STRESE SOKAR
Yüksek düzeyde stresin uzun süre devam etmesi durumunda, enfeksiyonlarla ba?a ç?kma yetene?inin azalmas?n?n, yüksek tansiyon ve kalp hastal?klar? gibi problemleri de beraberinde getirebilece?ine vurgu yapan Opr. Dr. Alper Mumcu, hamile bir kad?n?n kar??la?abilece?i stres kaynaklar?n? ?u ?ekilde özetledi:
"Hamileli?e ba?l? ortaya ç?kan bulant?, kusma, s?k idrara ç?kma, bel a?r?s?, ellerde ve ayaklarda ?i?likler gibi belirtiler, hamile kad?n için stres kayna?? olabilir. Hamilelik sürecinde ortaya ç?kan hormonal de?i?imler kad?n?n psikolojik durumunda ve mizac?nda de?i?ikliklere neden olabilir. Hamile kad?nla e?ini strese sokan önemli bir faktör de, bebeklerinin sa?l?k durumudur. Bebe?in sa?l?kl? olup olmad??? hemen hemen tüm kad?nlar?n?n zihnini tüm hamilelik süreci boyunca me?gul eder. Bununla birlikte özellikle ilk hamileli?ini ya?ayanlar, do?um süreci ve do?um ?ekliyle ilgili olarak da s?k?nt?lar ya?ar.
Kad?nlar?n pek ço?u do?um sanc?lar?yla ba?a ç?kamayaca??n?, rahat ve güzel bir do?um yapamayaca??n? ve bebe?ine zarar verebilece?ini dü?ünür. Anne-baba adaylar?n? endi?elendiren bir ba?ka konu ise, ekonomik faktörlerdir. Bebe?in do?umu ve sonras?ndaki harcamalar s?ras?nda s?k?nt? ya?ayacaklar? korkusu, gelece?in ebeveynlerini huzursuz eder. Özellikle son y?llarda tüm dünyada ya?anan ekonomik krizler nedeniyle i?siz kalma korkusunun da eklenmesi, ya?anan stressin artmas?na neden olmu?tur. Tüm bu stresler e?er riskli bir gebelik söz konusuysa kat be kat artar. Hamileli?in getirdi?i yüksek risk nedeniyle i?inden ayr?lmak zorunda kalan, hele hele yata?a ba?lanmak zorunda kalan kad?n için önündeki dönem oldukça zor geçecektir."
"ERKEN DO?AN BEBEKLER?N K?LOLARININ DÜ?ÜK OLMASI NORMALD?R"
Yüksek orandaki stresin, erken do?um ve dü?ük do?um a?r?l?kl? bebek dünyaya getirme riskini art?rd???na de?inen Opr. Dr. Alper Mumcu, stresin hangi mekanizmalarla böyle sonuçlara sebep oldu?uyla ilgili olarak da, "1999 y?l?nda Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles T?p Fakültesi`nde yap?lan bir ara?t?rmada, hamileliklerinin 18 ve 20. haftas?nda yo?un stres ya?ad?klar?n? ifade eden kad?nlar?n kan dola??m?nda kortikotropin salg?lat?c? hormon (CRH) ad? verilen bir hormonun yüksek oranda bulundu?u saptanm??t?r. Ayn? çal??mada, yüksek miktarlardaki CRH`nin erken do?umla ili?kisinin olabilece?i gösterilmi?tir. Ayn? bulgular ba?ka ara?t?rmalar taraf?ndan da desteklenmektedir. Beyin ve plasenta taraf?ndan üretilen CRH do?um eylemi ile yak?ndan ilgilidir. CRH vücutta prostoglandin ad? verilen ve rahim kas?lmalar?na yol açan baz? maddelerin sal?nmas?n? tetikler. CRH stres ortaya ç?kt???nda beyinden salg?lanan ilk hormondur. Erken do?an bebeklerin kilolar?n?n dü?ük olmas? normaldir. Ancak stres, zaman?nda do?an bebeklerin kilolar?n?n da olmas? gerekenden daha dü?ük olmas?na yol açmaktad?r. CRH ve benzeri stres hormonlar?, plasentaya giden damarlarda daralmaya ve bebe?e daha az oksijenle besin maddesi gitmesine neden olmaktad?r. Bu durum bebeklerdeki geli?me gerili?inin sebebi olabilir" ?eklinde aç?klama yapt?. Finlandiya`da yap?lan bir ara?t?rmada, gebeliklerinin erken döneminde yo?un stres ya?ayan kad?nlarda gebeli?e ba?l? yüksek tansiyon ve preeklempsinin yakla??k 3 kat daha fazla görüldü?ünün saptand???n? aktaran Op. Dr. Alper Mumcu, bu sonucun stresin baz? gebelik komplikasyonlar?yla da ilgisinin olabilece?ini gösterdi?ini vurgulad?.
STRES? AZALTMANIN YOLLARI
Op. Dr. Alper Mumcu, 1995 y?l?nda Kaliforniya`da yap?lan bir ba?ka çal??mayla ilgili olarak, "Yo?un stresin dü?ük riskini 2-3 kat artt?rd???n? ve bu art???n 32 ya??ndan büyük kad?nlarda daha belirgin oldu?unu ortaya koymu?tur. Her birey farkl? durum ve davran??lar? stres kayna?? olarak görür. Biri için e?lenceli olan bir durum, di?eri için stres kayna?? olabilir. Benzer ?ekilde bireylerin strese verdi?i cevap da farkl?d?r. Kentucky Üniversitesi T?p Fakültesi`nde yap?lan bir ara?t?rmada, kan bas?nçlar? normal olan hamile kad?nlara bir matematik problemi sorulmu? ve daha sonra kan bas?nçlar? ölçülmü?. Kan bas?nc?ndaki art???n daha fazla oldu?u kad?nlarda hamileli?in ilerleyen dönemlerinde erken do?um ve fetal ge0um süreci ve doli?im gerili?inin daha s?k ortaya ç?kt??? saptanm??.
Bu öncü çal??man?n sa?lad??? bulgular, stres kaynaklar? ve bunlarla mücadele teknikleri konusunda yeni çal??malar?n yap?lmas?na ön ayak olabilir" dedi. Hamile kad?nlar?n özel ve i? ya?ant?s?ndaki stres kaynaklar?n? belirlemesi ve bunlarla mücadele yöntemleri geli?tirmesi gerekti?ine de?inen Opr. Dr. Alper Mumcu, hamile olsun ya da olmas?n sa?l?kl? ve güçlü her kad?n?n stresle daha kolay mücadele edebilece?ini ifade etti. Mumcu, "Sa?l?kl? beslenmek, yeteri kadar uyumak, alkol ve sigaradan uzak durmak ve egzersiz yapmak gerekir. Egzersiz, kad?n?n güçlü olmas?n? sa?lar. Yorgunluk, halsizlik ve bel a?r?lar? gibi hamilelikle ilgili rahats?zl?klar?n görülme s?kl???n? azalt?r. Kad?n?n e?i, ailesi ve i? arkada?lar?n?n deste?i de son derece önemlidir. Bu ki?iler hamile kad?na duygusal aç?dan destek olabilecekleri gibi, i?lerinde yard?mc? olarak da kad?n?n ya?ad??? stresin azalmas?na yard?mc? olabilir. Hamilelikte önerilen stresle mücadele baz? teknikler vard?r.
Özellikle gev?eme teknikleri do?um s?ras?nda da kad?na yard?mc? olur. Hamilelik süresince stresle ba?a ç?kmak için gev?eyin, dinlenmek için gün içinde kendinize zaman ay?r?n, rahat bir pozisyon al?n. Telefon ve televizyon gibi cihazlar?n olmad??? bir odada uzan?n. Akl?n?zdan her ?eyi ç?kartarak gev?emeye çal???n. Soluk al?p veri?iniz üzerine odaklan?n. Karn?n?zdan (gö?sünüzden de?il) nefes al?p verin. Yava?, derin ve ritmik bir ?ekilde soluk al?p verin. Kaslar?n?z? dinleyin ve onlar? gev?etmeye çal???n. Kendinizi huzur verici bir yerde dü?leyin. Bebe?inize güzel sözler f?s?lday?n ve bunlar? her gün 20-30 dakika süreyle yap?n" ?eklinde tavsiyelerde bulundu. (?HA)
|
 |
